น้ำหนักลดไม่ลงหรือลงยาก เพราะอะไร

บทความโดย โค้ชเป้ง สาธิก ธนะทักษ์ นักวิทยาศาสตร์การกีฬา

หลายคนพยายามลดน้ำหนักแต่เมื่อลดไปได้สักพักกลับไม่สามารถลดน้ำหนักลงไปได้อีก สาเหตุหลักๆ แบ่งเป็น 2 ปัจจัย คือ

1. ลดน้ำหนักได้อย่างถูกวิธี

เช่น ไม่อดอาหาร กินอาหารเพียงพอถูกสัดส่วน ลดหรืองดของหวาน ออกกำลังกายสม่ำเสมอ แล้วน้ำหนักยังไม่ลงไปอีก อาจเป็นเพราะถ้าเราลดน้ำหนักได้อย่างถูกวิธีไขมันในร่างกายก็จะลดลง ดังนั้นช่วงแรกน้ำหนักจะลดเร็วแต่มวลกล้ามเนื้อก็เพิ่มมากขึ้นทำให้น้ำหนักเริ่มคงที่ซึ่งหลายๆ คนที่ใช้เกณฑ์นี้เป็นการวัดผลจะเริ่มท้อ แต่ในความเป็นจริงแล้วแม้น้ำหนักจะไม่ลดลงไปอีกหรืออาจจะมีการเพิ่มขึ้นเล็กน้อยจากจุดต่ำสุด แต่รูปร่างของคุณจะดีขึ้นเรื่อยๆ เพราะในน้ำหนักเท่ากัน ไขมันจะมีปริมาตร ขนาดใหญ่กว่ากล้ามเนื้อเกือบ 3 เท่า ดังนั้นถ้าไขมันลดไป 1 กิโลกรัมแต่กล้ามเนื้อเพิ่มขึ้นมา 1 กิโลกรัมเช่นเดียวกัน  รูปร่างคุณก็จะเพรียวกระชับ ขนาดรอบเอว รอบแขนขาก็จะเล็กลง แต่น้ำหนักตัวเท่าเดิม 

2. ลดน้ำหนักผิดวิธี

เช่น อดอาหาร กินน้อยมากๆ ใช้ยาลดความอ้วน หรือหักโหมออกกำลังกายมากเกินไป โดยน้ำหนักที่ลดได้เร็วๆในช่วงแรกเป็นน้ำหนักของอาหารที่คุณงดไปนั่นแหละ โดยปกติคนเราวันนึงจะมีอาหารเข้าร่างกายเกือบ 1 กิโลกรัม หรือแค่คุณดื่มน้ำ 1 ลิตร น้ำหนักก็ขึ้นมา 1 กิโลกรัม ฉะนั้นถ้าอดอาหารที่กินเข้าไปตามปกติน้ำหนักก็ย่อมลดลงไปแน่นอน บวกกับถ้าเราขับถ่ายของเสีย อุจจาระ ปัสสาวะ ก็ทำให้น้ำหนักก็ลดเช่นเดียวกัน ดังนั้นพวกยาลดความอ้วนเลยชอบแอบใส่ยาขับปัสสาวะ หรือยาระบายลงไป ซึ่งน้ำหนักตรงนี้ลดได้สักพักก็จะไม่ลงอีก และที่สำคัญโดยปกติแล้วมีสูตรคำนวณคร่าวๆ ว่า หากต้องการลดไขมัน 1 กิโลกรัม ต้องเผาผลาญ (ทำให้พลังงานติดลบ) ประมาณ 7,700 แคลอรี  แต่ถ้าใช้พลังงานติดลบเพียงแค่ 1,200 แคลอรี ก็สามารถเสียมวลกล้ามเนื้อไปได้แล้วถึง 1 กิโลกรัม ดังนั้นถ้าเราลดน้ำหนักผิดวิธี น้ำหนักที่หายไปส่วนมากจะเป็นน้ำหนักของน้ำ ไกลโคเจน และมวลกล้ามเนื้อ ซึ่งร่างกายก็จะมีกลไกการรักษาชีวิต เมื่อลดมาถึงจุดๆ นึง ก็จะลดการเผาผลาญลง ทำให้แม้เรากินน้อยเท่าเดิมแต่ก็ทำให้น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นได้

ซึ่งจุดสังเกตง่ายๆ ว่าคุณลดถูกวิธีหรือไม่นั่นก็คือ สุขภาพและรูปลักษณ์ภายนอกของคุณนั่นเอง ถ้าเราลดน้ำหนักถูกวิธีหน้าตาเราจะแจ่มใส ผิวหนังกระชับ สุขภาพกายแข็งแรง อารมณ์ดี แต่ถ้าเราลดผิดวิธีหน้าตาเราจะโทรม ผิวหนังเหี่ยว หย่อนคล้อย ป่วยบ่อย หงุดหงิดง่าย รู้อย่างนี้กันแล้วอย่าลืมเช็คตัวเองและคนใกล้ตัวกันด้วยนะครับ